Pozwolenie na wycięcie drzewa na przykładzie 

Pozwolenie na wycięcie drzewa w Żarach, kto wydaje decyzję, jak napisać wniosek.
    Prawo własności właściciela nieruchomości gruntowej nie jest nieograniczone. Zgodnie z przepisem art. 140 Kodeksu cywilnego "w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy". Jedną z ustaw ograniczajacych prawo własności jest ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, która w razie powzięcia zamiaru wycięcia drzewa stanowiącego część składową nieruchomości wymaga uzyskania odpowiedniego pozwolenia na wycięcie drzewa.
    Zgodnie z przepisem art. 83 ustawy o ochronie przyrody usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić,  po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem - do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela.  W przypadku nieruchomości położonej na terenie miasta Żary organem do którego należy skierować wniosek jest Burmistrz Miasta Żary (Rynek 1-5),  natomiast gdy nieruchomość położona jest na terenie Gminy Żary wniosek należy skierować do Wójta Gminy Żary (Al. Jana Pawła II 6). Drugą istotną kwestią jest to, iż wniosek o wycięcie drzewa podpisać muszą wszyscy współwłaściciele nieruchomości, posiadający nawet najmniejszy udział. Jednakże zgoda właściciela nieruchomości nie jest wymagana w przypadku, gdy wniosek składa współdzelnia mieszkaniowa oraz wspólnota mieszkaniowa, w której właściciele lokali powierzyli zarząd nieruchomością wspólną zarządowi Należy zwrócić uwagę, iż w przypadku użytkowania wieczystego właścicielem nieruchomości nie jest mieszkaniec, lecz zgodnie z ustawą zgoda właściciela nieruchomości nie jest wymagana także w przypadku wniosku złożonego przez użytkownika wieczystego lub posiadacza nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Starostwo Powiatowe w Żarach (aleja Jana Pawła II 5) nie musi zatem wyrażać zgody i nie może blokować uzasadnionej wycinki.

    Dalsze postanowienia ustawy wskazują na konieczną treść wniosku: Wniosek o wydanie zezwolenia powinien zawierać::
1) imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę posiadacza i właściciela nieruchomości;
2) oświadczenie o posiadanym tytule prawnym władania nieruchomością;
3) zgodę właściciela nieruchomości, jeżeli jest wymagana;
4) nazwę gatunku drzewa lub krzewu;
5) obwód pnia drzewa mierzony na wysokości 130 cm, a w przypadku gdy na tej wysokości drzewo:
a) posiada kilka pni - obwód każdego z tych pni,
b) nie posiada pnia - obwód pnia bezpośrednio poniżej korony drzewa;
6) wielkość powierzchni, z której zostanie usunięty krzew;
7) miejsce, przyczynę, termin zamierzonego usunięcia drzewa lub krzewu, oraz wskazanie czy usunięcie wynika z celu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej;
8) rysunek, mapę albo wykonany przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane projekt zagospodarowania działki lub terenu w przypadku realizacji inwestycji, dla której jest on wymagany zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - określające usytuowanie drzewa lub krzewu w odniesieniu do granic nieruchomości i obiektów budowlanych istniejących lub projektowanych na tej nieruchomości;
9) projekt planu:
a) nasadzeń zastępczych, rozumianych jako posadzenie drzew lub krzewów, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub o powierzchni nie mniejszej niż powierzchnia usuwanych krzewów, stanowiących kompensację przyrodniczą za usuwane drzewa i krzewy w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska lub
b) przesadzenia drzewa lub krzewu

- jeżeli są planowane, wykonany w formie rysunku, mapy lub projektu zagospodarowania działki lub terenu, oraz informację o liczbie, gatunku lub odmianie drzew lub krzewów oraz miejscu i planowanym terminie ich wykonania;
10) decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach albo postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000, w przypadku realizacji przedsięwzięcia, dla którego wymagane jest ich uzyskanie zgodnie z ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, oraz postanowienie uzgadniające wydawane przez właściwego regionalnego dyrektora ochrony środowiska w ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko, jeżeli jest wymagana lub została przeprowadzona na wniosek realizującego przedsięwzięcie;
11) zezwolenie w stosunku do gatunków chronionych na czynności podlegające zakazom określonym w art. 51 ust. 1 pkt 1-4 i 10 oraz w art. 52 ust. 1 pkt 1, 3, 7, 8, 12, 13 i 15, jeżeli zostało wydane.
2. Oświadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań

    Postępowanie w sprawie wydania pozwolenia odbywa się w trybie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, a zatem przeprowadzone zostanie postępowanie dowodowe mające na celu ustalenie tego czy wniosek należy uwzględnić. Nie obejdzie się bez wizyty terenowej pracownika urzędu miasta Żary lub gminy Żary, który obejrzy drzewa i dokona  oględzin w zakresie występowania w ich obrębie gatunków chronionych. Do wniosku najlepiej dołączyć mapkę (kopię mapki ewidencyjnej), na które należy zaznaczyć położenie drzew przeznaczonych do wycinki. Dobrze jest również załączyć zdjęcia drzew oraz podać jego przybliżony wiek. Przedstawienie już w samym wniosku jak największej ilości dowodów popierających konieczność usunięcia drzewa może usprawnić proces wydania decyzji. Organ właściwy ma 30 dni na rozpatrzenie sprawy, termin może uleć w szczególnych przypadkach wydłużeniu.
    Warto zwrócić uwagę, iż przepisów powyższych nie stosuje się na gruntach leśnych. Pozwolenia nie wymaga usunięcie drzewa owocowego oraz drzewa,  którego obwód pnia na wysokości 5 cm nie przekracza: 35 cm - w przypadku topoli, wierzb, kasztanowca zwyczajnego, klonu jesionolistnego, klonu srebrzystego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego, 25 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew. Posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzewa, z zastrzeżeniem, iż w przypadku naliczenia opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu oraz uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu od przesadzenia tego drzewa lub krzewu albo wykonania nasadzeń zastępczych, organ właściwy do wydania zezwolenia odracza termin uiszczenia opłaty za jego usunięcie na okres 3 lat. Jeżeli przesadzone albo posadzone drzewa lub krzewy zachowały żywotność po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, lub nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, należność z tytułu ustalonej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów podlega umorzeniu. Opłatę za usunięcie drzewa ustala się na podstawie stawki zależnej od obwodu pnia mierzonego na wysokości 130 cm i od tempa przyrostu pnia drzewa na grubość poszczególnych rodzajów lub gatunków drzew oraz współczynników różnicujących stawki w zależności od lokalizacji drzewa. Od zasady naliczania opłat za pozwolenie na wycinkę drzewa istniją wyjątki.
Nie nalicza się opłat za usunięcie:
1) drzew lub krzewów, na których usunięcie nie jest wymagane zezwolenie;
2) drzew lub krzewów, na których usunięcie osoba fizyczna uzyskała zezwolenie na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej;
3) drzew lub krzewów, jeżeli usunięcie jest związane z odnową i pielęgnacją drzew rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków;
4) drzew lub krzewów, które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych lub funkcjonowaniu urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego;
5) drzew lub krzewów, które zagrażają bezpieczeństwu ruchu drogowego lub kolejowego albo bezpieczeństwu żeglugi;
6) drzew lub krzewów w związku z przebudową dróg publicznych lub linii kolejowych;
7) drzew, których obwód pnia mierzony na wysokości 130 cm nie przekracza:
a) 75 cm - w przypadku topoli, wierzb, kasztanowca zwyczajnego, klonu jesionolistnego, klonu srebrzystego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego,
b) 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew
- w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego lub do innego użytkowania zgodnego z przeznaczeniem terenu, określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; (...)
10) drzew lub krzewów, które obumarły lub nie rokują szansy na przeżycie, z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości;



 W przypadku usunięcia drzewa bez pozwolenia organ właściwy może wymierzyć karę administracyjną w wysokości dwukrotności opłat za wycinkę. Kara ta w obecnym stanie prawnym nie jest uzależniona od winy ani innych okoliczności łagodzących, a naliczana jest zgodnie z procedurą stosowaną przy obliczaniu opaty tj. stosownie do obwodu pnia na wysokości 130 cm. Stawki od 1 cm wahają się od 97,88 do 376,07 zł za centymetr obwodu pnia, mogą zatem być  wysokie. Organ może umorzyć 50% wymierzonej kary, o której mowa w ust. 1 lub 2, osobom fizycznym, które na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej usunęły lub zniszczyły drzewo lub krzew albo uszkodziły drzewo, w przypadku gdy osoby te nie są w stanie uiścić kary w pełnej wysokości bez znacznego uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, jeżeli dochód miesięczny na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę w danym roku
    Sporządzenie wniosku o pozwolenia na wycięcie drzewa warto skonsultować z prawnikiem, a z całą pewnością należy to uczynić w przypadku nałożenia na właściciela nieruchomości kary administracyjnej przed datą wejścia w życie ustawy nowelizujacej tj. przed dniem 28 sierpnia 2015 r., istnieją bowiem sposoby walki o obniżenie wysokości kary administracyjnej, zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego.

 radca prawny Piotr Bliźniak, Żary 28 sierpnia 2015 r.
LEX GEMINI Kancelaria Radcy Prawnego ul. Okrzei 9, 68-200 Żary